കോപ്പീറൈറ്റ് അറിയിപ്പ്

മൂലകവിതയും ചിത്രങ്ങളും ഒഴിച്ച് എല്ലാം CC-BY-ND-SA ലൈസൻസിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
Showing posts with label malayalam. Show all posts
Showing posts with label malayalam. Show all posts

Saturday, January 30, 2016

ഭാഗം പത്ത്


അത്താണിമേല്‍ ഊക്കന്‍ പെട്ടികള്‍, ആല്‍ച്ചോട്ടില്‍
കുത്തിയിരിക്കുന്നു പുത്തനാള്‍ക്കാര്‍.
നാട്ടുകാരാരാഞ്ഞറിഞ്ഞു: 'കാവുങ്ങലും
കൂട്ടരും; കളിമുറ്റം തേടിയെത്തി'

അങ്ങനെ കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപണിക്കർ നാട്ടിലെത്തി തന്റെ പുതിയ ജീവിത യാത്ര തുടങ്ങി.  മലബാറിലും കൊച്ചിയിലും അക്കാലത്ത് അധികവും കഥകളി അരങ്ങുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നത് ജന്മിഗൃഹങ്ങളിൽ ആയിരുന്നു. ഭ്രഷ്ടനാക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപണിക്കരെ ആരും തന്നെ കളിയ്ക്ക് വിളിച്ചിരുന്നില്ല. സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ ഭ്രഷ്ടനായവനാണല്ലൊ ശങ്കരൻ. അങ്ങനെ ഉള്ള ശങ്കരനു തന്റെ പുതിയയാത്രയിൽ കളിയ്ക്കാൻ അരങ്ങുകൾ വേണം. എന്തായാലും ഒരു ജന്മിഗൃഹങ്ങളിലും അത് കിട്ടില്ല. കാവുങ്ങൽ ശങ്കരൻ നാട് മുഴുവൻ കഥകളിപ്പെട്ടിയുമായി കളിയോഗത്തിനോടൊപ്പം കളിയരങ്ങുകൾ അന്വേഷിച്ച് നടന്നു. ഭാരമുള്ള ഊക്കൻ കഥകളി പെട്ടികൾ അത്താണിമേൽ ഇറക്കി വെച്ച് ആൽമരച്ചോട്ടിൽ ഇരുന്ന ക്ഷീണം തീർത്തു.

കാവുങ്ങല്‍ ശങ്കരന്‍, ഭ്രഷ്ടന്‍, അറുപത്തി-
നാലിലൊരുത്തൻ, കുരുത്തം കെട്ടോന്‍.
ഭ്രഷ്ടനു ഭ്രഷ്ടുകലയിലും, ഇല്ലത്തെ
മുറ്റത്തവനിനി ആട്ടമില്ല.'
ആശാനും കൂട്ടരും കേട്ടു; കോലാഹലം
ആലിന്‍ തണലിലും ചെന്നലച്ചു.

കളിയരങ്ങ് തേടി നടക്കുന്ന ശങ്കരപണിക്കരേയും സംഘത്തേയും കണ്ട് ചിലർ പറഞ്ഞു: “കാവുങ്ങൽ ശങ്കരൻ സമൂഹത്തിൽ നിന്നും നിഷ്കാസിതനാക്കപ്പെട്ടവനാണ്. അതിനാൽ തന്നെ അവനെ കഥകളിയിൽ നിന്നും കൂടെ ഭ്രഷ്ടനാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവന്റെ കളി ഈ മുറ്റത്ത് വേണ്ടാ. കടന്ന് പോ.“
ഇത് ആശാനും കേട്ടു. പക്ഷെ കുലുങ്ങിയില്ല. ആശാനു തന്റെ മോഹങ്ങൾ സാധിക്കാൻ ഇതല്ലാതെ വേരെ വഴിയും ഇല്ലായിരുന്നു.

മുറ്റത്തെ മുത്തങ്ങപ്പുല്ലോ കഥകളി
കറ്റയുണ്ടെങ്കില്‍ കളങ്ങള്‍ കാണും.
ആടലും പാടലും താളമേളങ്ങളും
ആത്മാനുഭൂതിതന്‍ സ്പന്ദനങ്ങള്‍.
ജീവന്‍ മനുഷ്യനിലുണ്ടോ, കലകള്‍ക്കും
ജീവചൈതന്യം, മരണമില്ല.

കഥകളി എന്നത് ജന്മിഗൃഹങ്ങളിലെ മുറ്റത്തുള്ള മുത്തങ്ങപ്പുല്ല് അല്ല. അത് കലയാണ്. മനുഷ്യജീവൻ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം കാലം കലയും നിലനിൽക്കും. കലകൾക്ക് ജീവചൈതന്യവുമുണ്ടാകും. കഥകളി ആടുന്നതും പാടുന്നതും എല്ലാം ആത്മാനുഭൂതി ആണ്. അത് ആർക്കും നിരാകരിക്കാനൊ നിരസിക്കാനോ പറ്റില്ല.

ഇല്ലത്തിറയത്തു ചെല്ലേണ്ട, നെല്‍പ്പാടം
ചൊല്ലിയാട്ടത്തിന്‍ ചുണക്കളങ്ങള്‍.
പച്ചയില്‍, മഞ്ഞയില്‍ ഉച്ചമാം ചോപ്പിലും
ഒച്ചവച്ചാര്‍ക്കും കരിമുകിലില്‍,
തട്ടങ്ങളിട്ടു തലയലം‍കാരമായ്
തിത്തിത്തൈപാടും തരുപ്പടര്‍പ്പില്‍
ദൂതു ചൊല്ലാന്‍ വരും കണ്ണന്‍, കരിക്കോലില്‍
കൌതുകം കൊള്ളും ഹലായുധന്മാര്‍.
വാല്‍പൊക്കിയെത്തുന്ന വാനരസേനകള്‍,
വാരിയില്‍ കാത്തുവാഴും ബകന്മാര്‍,
അന്തിയണിഞ്ഞ നിണത്തില്‍ നിലവിളി
അംബുധി കൈപൊക്കി അട്ടഹാസം.

ജന്മിഗൃഹങ്ങളുടെ ഇറയത്ത് ഇറങ്ങി കളിക്കണ്ട കാര്യമില്ല. നമുക്ക് വിശാലമായ നെൽപ്പാടങ്ങൾ ഉണ്ട്. അതാകട്ടെ ഇനി ചൊല്ലിയാടാനുള്ള കളങ്ങൾ, കളരികൾ. നെൽപ്പാടങ്ങളുടെ പച്ചപ്പിലും, ഒച്ചവെച്ച് പെയ്യുന്ന കറുത്ത മഴ മേഘങ്ങളിലും. മഞ്ഞ വെയിലിലും സന്ധ്യകളുടെ ചുവപ്പിലും, മഴയത്തും കാറ്റിലും ആടിയുലയുന്ന മരങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലും എല്ലാം ദൂതുചൊല്ലാൻ വരുന്ന കൃഷ്ണനും കലപ്പ ആയുധമാക്കിയ ബലരാമനും (ഹലായുധൻ), വാനരസേനകളും, വഴിയിൽ ഭക്ഷണം കാത്തുനിൽക്കുന്ന ബകനും എല്ലാമുണ്ട്. (വാരി എന്ന വാക്കിനു പല അർത്ഥങ്ങൾ ഉള്ളതിൽ ഒന്ന് വഴി എന്നാണ്. കഥകളിയിലെ വേഷങ്ങൾ തിരിച്ചിരിക്കുന്നത് പച്ച, കത്തി, ചുവന്നതാടി, കരി, എന്നിങ്ങനെ ആണെന്ന് ഓർക്കുക). അന്തിയുടെ ചുവപ്പിൽ ചോരപുരണ്ട നിണത്തിന്റെ അലർച്ച സമുദ്രത്തിന്റെ അലയടികളിൽ അലർച്ച എന്നിവയെല്ലാം കേൾക്കാം. (നിണം എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക വേഷമാണ് കഥകളിയിൽ. മൂക്കും മുലയും മുറിച്ചെടുക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീ കഥാപാത്രമാണ് നിണം. ദേഹമാകെ ചോരയും മാംസം തൂക്കിയിട്ടും അലറിവിളിച്ച് ഒരു ഭീഭത്സരൂപമായാണ് നിണം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുക.)

വേലയില്‍നിന്നും വേറിട്ടതില്ലിക്കല,
വേര്‍പ്പില്‍ കുതിര്‍ന്ന കതിരിഴകള്‍.
കാലവര്‍ഷങ്ങള്‍ വരട്ടെ, കൊടും വേന-
ലാവട്ടെ, കേളി മുടക്കമില്ല.
നാടോടിപ്പാട്ടിലും വീരകഥയിലും
ചോടും ചുമലും ചമഞ്ഞൊരുങ്ങി.
ആടിപ്പതിഞ്ഞതീമണ്ണും, മനോരഥം-
ഓടിച്ചു മോടിതകഞ്ഞകണ്ണും.

പ്രകൃതിയുമായി വളരെ ഒട്ടിച്ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഈ കല മനുഷ്യാദ്ധ്വാനം കൂടെ ആണ്. അതിനാൽ കാലവർഷങ്ങൾ, കൊടും വേനലുകൾ എല്ലാം മാറി മാറി വന്നാലും കേളി മുടക്കമില്ല. അതിന്റെ തെളിവുപോലെ നമ്മുടെ നാടോടിപ്പാട്ടുകളും വീരകഥകളും നമുക്ക് ധാരാളമുണ്ട്. അതെല്ലാം കേട്ടും കണ്ടും അനുഭവിച്ചും ജീവിച്ച മനുഷ്യരാണ് നമ്മൾ.

ഉല്‍പ്പതിഷ്ണുക്കള്‍ ചെറുപ്പക്കാരൊട്ടുപേര്‍
ഉത്സാഹവാന്മാരവിടെയെത്തി.
'നല്ല കലയുമായ്‍വന്ന കാര്‍ന്നോന്മാരെ
നല്‍വരവേല്‍പൊരുക്കുന്നു ഞങ്ങള്‍
കുണ്ടും കുഴിയുമായ് മുണ്ടകക്കണ്ടങ്ങള്‍
രണ്ടും കിളച്ചു നിരപ്പിലാക്കാം
അല്‍പമേനക്കേടുണ്ടാകാം മെനക്കെടും,
മൂപ്പരുമെപ്പേരുമ്മാപ്പരുള്‍ക.'

കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപ്പണിക്കരേയും കൂട്ടരേയും കണ്ട് ചിലർ മുഖം തിരിച്ചു എങ്കിലും, ഉൽപ്പതിക്ഷ്ണുക്കളായ ചെറുപ്പക്കാർ പലരും അവരെ സഹായിക്കാൻ കൂടി. അവർ പറഞ്ഞു: “ കലാവൈഭവമുള്ള നിങ്ങളെ ഞങ്ങൾ വരവേൽക്കുന്നു. നമ്മുടെ മുണ്ടകകണ്ടങ്ങൾ കൊയ്ത്തു കഴിഞ്ഞ് മൺകട്ടകൾ മാത്രം ആയി കിടക്കുകയാണ്. അവ നമുക്ക് കിളച്ചും ഇടിച്ചും നിരപ്പാക്കി അവിടെ അരങ്ങ് നിർമ്മിക്കാം. അൽപ്പം ബുദ്ധിമുട്ടാണെങ്കിലും ഇതേ വഴി ഉള്ളൂ നിങ്ങൾ മാപ്പ് തരണം അതിന്.“
(ഞാൻ കണ്ട കളിയരങ്ങുകൾ മിക്കതും ഇത് പോലെ കൊയ്ത് കഴിഞ്ഞ കണ്ടങ്ങളിലെ കട്ടകൾ ഉടച്ച് നിരപ്പാക്കി അതിനുമുകളിൽ പരമ്പുകൾ ഇട്ട് നാലു കവുങ്ങിൻ കാലുകൾ നാട്ടി മൂന്ന് സൈഡും പട്ടകൾ കൊണ്ട് മറച്ച് ഉള്ളതായിരുന്നു എന്ന് ഓർക്കുന്നു. ഇന്ന് അതും മാറി. കാലത്തിനൊത്ത് ഓഡിറ്റോറിയങ്ങളിലോ ഹാളുകളിലോ ആയി കഥകളി. മുഴുരാത്രി കളികളും നന്നേ ചുരുങ്ങി)

കെട്ടിപ്പുണരുന്നവരെ കളിക്കൂട്ടം:
'മക്കളെ, നിങ്ങളേ രക്ഷിതാക്കള്‍!'
കാണികള്‍ തന്നെയൊരുക്കിയരങ്ങുകള്‍
കാലത്തു കൈക്കോട്ടു കയ്യിലേന്തി-
പട്ടിണിപെട്ടിട്ടും നാട്ടിന്‍പുറം അതിന്‍
നട്ടെല്ലുപൊട്ടാതെ കാത്തുവച്ചു:
പാട്ടബാക്കിക്കുള്ള കൂട്ടങ്ങള്‍ കോര്‍ട്ടിലും
ആട്ടക്കഥകള്‍ മാര്‍ത്തട്ടിലുമായ്.

ചോരത്തിളപ്പുള്ള ഉൽപ്പതിക്ഷ്ണുക്കളായ യുവാക്കളുടെ ഇത്തരം വർത്തമാനം കേട്ട് കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപണിക്കരും സംഘവും അവരെ സന്തോഷം കൊണ്ട് കെട്ടിപ്പിടിച്ചു. എന്നിട്ട് അവരോട് പറഞ്ഞു: “മക്കളേ, നിങ്ങൾ തന്നെ ആണ് കലയുടെ രക്ഷിതാക്കൾ.“ അങ്ങനെ കാണികൾ തന്നെ ഒരുക്കിയ അരങ്ങ് കണ്ടങ്ങളിൽ കഥകളി നടന്നു. പട്ടിണിയും മറ്റുമുണ്ടെങ്കിലും നാടിനു നട്ടെല്ലുണ്ട് എന്ന് അവർ തെളിയിച്ചു. കാലം മാറി, സ്മാർത്തവിചാരം നടത്തിയ സാമൂഹിക അന്തരീക്ഷമല്ല ഇപ്പോൾ. കുടിയാന്മാർ പാട്ടബാക്കി കിട്ടാൻ വേണ്ടി ജന്മിമാർക്കെതിരെ കേസുകൾ കൊടുക്കാൻ തുടങ്ങി. ആട്ടക്കഥകൾക്ക് ഉള്ള അരങ്ങുകൾ ജന്മിഗൃഹങ്ങളുടെ മുറ്റത്ത് നിന്നും മാറി കണ്ടങ്ങളിലേക്കും പുറമ്പോക്ക് ഭൂമികളിലേക്കുമായി.

ഭ്രഷ്ടന്‍ ജനാവലിക്കിഷ്ടനായ്, നാട്ടുകാര്‍
കഷ്ടനഷ്ടങ്ങള്‍ മറന്നു പാടേ.
മാധുര്യമോലുന്നിതോര്‍മ്മകള്‍, പില്‍പാടു
മാറിന്‍ തുടിപ്പിലഴലിയറ്റി

അങ്ങനെ കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപണിക്കർ എന്ന കഥകളി നടനു തന്റെ നടനവൈഭവം സ്വന്തം നാട്ടിൽ തന്നെ തെളിയിക്കാൻ അവസരം കിട്ടി. അദ്ദേഹം തിരുവിതാംകൂർ പോയി പലതും അഭ്യസിച്ചിരുന്നു. അതിന്റെ ഉൾക്കാഴ്ച്ച കൂടെ ആയപ്പോൾ ഭ്രഷ്ടനെ നാട്ടുകാർക്ക് വലിയ ഇഷ്ടമായി. അവർ എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തെ പുകഴ്ത്താൻ തുടങ്ങി. പോയകളിയരങ്ങുകളുടെ ഓർമ്മകൾ തന്നെ ഹൃദയത്തിന്റെ വേദന അകറ്റി.

എന്നും കഥകളി, യെന്നെന്നുമോര്‍മ്മയില്‍
അന്നുതാനാടിയ കൂടിയാട്ടം.

അതേ, എന്നും കഥകളി, എങ്കിലും അന്ന് താൻ ആടിയ ആ കൂടിയാട്ടം, അതിന്റെ മധുരമുള്ള ഓർമ്മ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. ( കാവുങ്ങൽ ആശാനു താത്രിയോട് പ്രണയമായിരുന്നുവോ? )

വാര്‍മുടിപോലെ അലുക്കുകള്‍ മൌലിയില്‍
ആലോലലാലസം ലീലയാടി,
ഒട്ടിക്കുഴിഞ്ഞുചുളിഞ്ഞ കവിള്‍, രംഗ-
ത്തെത്തവെ, പൂന്തൊത്തുപോല്‍ തുടുത്തു.
ബാഹുകനാകിലോ യൌവ്വനം, ദൂതനാം
ബ്രാഹ്മണരൂപത്തില്‍ ശുദ്ധവൃദ്ധൻ.
നാകത്തിന്‍കല്‍പകവാടി വര്‍ണ്ണിക്കവേ
രാഗപ്രകാശം മനോഗതങ്ങള്‍.
അപ്സരകന്യകളൂഞ്ഞാലിലാടുന്ന
വിസ്മയം തന്‍ വിരല്‍ത്തുമ്പിലൂടെ.
ദുശ്ശാസനന്‍റെ രുധിരം കുടിക്കുന്ന
രൌദ്രഭീമന്‍റെ ബീഭത്സദൃശ്യം
എത്രപൊടുന്നനെ മായുന്നു കൃഷ്ണതൻ
ചപ്രത്തലമുടി കോതിടുമ്പോള്‍ !
കൈയിലെച്ചോരയും ചന്ദനച്ചാറായീ
കണ്ണിലെ രോഷം പ്രണയവര്‍ഷം.

ഇവിടെ കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപണിക്കരുടെ വേഷപ്പകർച്ചയെ പറ്റി കവി പറയുന്നു. തലയിലെ കിരീടാലങ്കാരങ്ങളിലെ അലുക്കുകൾ ഇരുന്ന് ആലോലമാടി. കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപണിക്കർ വൃദ്ധനായി എങ്കിലും ഒട്ടിക്കുഴിഞ്ഞു ചുളിഞ്ഞ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിൾ വേഷം കെട്ടി അരങ്ങത്തെത്തവേ പൂന്തൊത്ത്(=പൂക്കുല) പോലെ തുടുത്ത് വിടർന്ന് യൗവനം പൂണ്ടു. (കവി കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപണിക്കരുടെ വേഷം കണ്ടിരിക്കുന്നത് കാവുങ്ങൽ ആശാൻ വൃദ്ധനായതിനു ശേഷം ആയിരുന്നു എന്ന് ഓർക്കുക). ബാഹുകവേഷം കെട്ടിയാൽ യൗവനയുക്തനായി. എന്നാൽ ദൂതനായ ബ്രാഹ്മണവേഷം കെട്ടിയാലോ ശുദ്ധവൃദ്ധനും. സ്വർഗവർണന നടത്തുന്ന അർജ്ജുനൻ കെട്ടുമ്പോൾ ദേവസ്ത്രീകളെ കണ്ട് തരളിതനായി മനോധർമ്മം ആടും. ദേവസ്ത്രീകൾ ഊഞ്ഞാലുടുന്നത് ശരീരാഭിനയത്തിലൂടെ മനോഹരമായി ആടും. എന്നാൽ ദുശ്ശാസനനെ കൊന്ന് ചോരകുടിയ്ക്കുന്ന രൗദ്രഭീമനാകുമ്പോൾ ഭീഭത്സമാകും ആ മുഖഭാവം.  ദുശ്ശാസനന്റെ ചോരകൊണ്ട് ദ്രൗപദിയുടെ മുടികെട്ടിക്കൊടുക്കുന്ന സമയമാകുമ്പോൾ ഈ രൗദ്രഭീമന്റെ തന്നെ മുഖഭാവം സൗമ്യമായി നിമിഷങ്ങൾ കൊണ്ട് മാറും. ആ സമയം കയ്യിലെ ചോര ചന്ദനച്ചാറായും കണ്ണിലെ രൗദ്രം പ്രണയമായും പെട്ടെന്ന് മാറും. (താത്രിയുടെ ഓർമ്മ അത്ര തീക്ഷ്ണമായി കാവുങ്ങൽ ആശാന്റെ മനസ്സിൽ നിൽക്കുന്നതിനാലാണ് എത്ര രൗദ്രഭാവമായാലും തന്നെ ഞൊടിയിടയിൽ പ്രണയം, ശൃംഗാരം എന്നീ ഭാവങ്ങൾ മുഖത്ത് പെട്ടെന്ന് വരുന്നത്. താത്രിയെ ഒന്ന് ഓർമ്മിച്ചാൽ എല്ലാ രൗദ്രവും മാറി മനസ്സിൽ പ്രണയം നിറയും എന്ന് കവി പറയാതെ പറയുന്നതായി എനിക്ക് തോന്നി. അല്ലെങ്കിൽ എന്നും കഥകളി, എന്നെന്നുമോർമ്മയിൽ അന്നുതാനാടിയ കൂടിയാട്ടം എന്ന് കവി ആവർത്തിക്കേണ്ടതില്ലല്ലൊ.)

എന്നും കഥകളി, എന്നെന്നുമോര്‍മ്മയില്‍
അന്നുതാനാടിയ കൂടിയാട്ടം.

അതേ, എന്നും കഥകളി, എങ്കിലും അന്ന് താൻ ആടിയ ആ കൂടിയാട്ടം, അതിന്റെ മധുരമുള്ള ഓർമ്മ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. ( കാവുങ്ങൽ ആശാനു താത്രിയോട് പ്രണയമായിരുന്നുവോ? )

മുപ്പതും നാല്‍പതുമാട്ടങ്ങള്‍കണ്ടവര്‍
ഒട്ടല്ലഭിനയമഭ്യസിച്ചു.
ചില്ലിയിളക്കങ്ങള്‍, ചുണ്ടുചലിപ്പിച്ചു
മെല്ലെന്നലര്‍ച്ച, മിഴിയുരുട്ടി
വീടിന്‍റെപൂമുഖത്തിണ്ണയില്‍, വൃക്ഷങ്ങൾ
ആടിയുലാവിടും കാവിനുള്ളില്‍,
കൈതകള്‍പൂത്തകുളക്കരെ, അക്കരെ
കൈത്തുഴയായ് പോകും തോണിക്കുള്ളില്‍.
ഭ്രഷ്ടന്‍‍തുറന്നിട്ടൊരാട്ടക്കലാശാല
നാട്ടിന്‍പുറത്തിനു പുത്തനൂറ്റം !

മുണ്ടകക്കണ്ടങ്ങൾ കഥകളി അരങ്ങ് ആക്കുക വഴി ജന്മി ഗൃഹങ്ങളിലെ അംഗങ്ങളും അവരുടെ ആശ്രിതരും മാത്രം കണ്ട് ആസ്വദിച്ചിരുന്ന കഥകളി എന്ന കല, സമൂഹത്തിലെ മറ്റ് പലതുറകളിൽ ഉള്ളവർക്കും കൂടെ പ്രാപ്യമായി. അവർ അത് കണ്ട് ആസ്വദിച്ചു. ധാരാളം കളി അരങ്ങുകൾ ശ്രദ്ധിച്ച് കണ്ട ചിലർ കഥകളിയിലെ പുരികമിളക്കലും, ചുണ്ട് ചലിപ്പിക്കലും, അലർച്ചയും കണ്ണുരുട്ടലും ഒക്കെ കണ്ട് പഠിച്ചു. അവർ വീടിന്റെ ഉമ്മറത്തിരുന്നും കാവിൽ ഇരുന്നും കുളക്കരെ ഇരുന്നും അക്കരെ പോകുമ്പോൾ തോണിയിലിരുന്നും കഥകളി കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞും രസിച്ചും കണ്ടത് കാണിച്ചും കഴിച്ചുകൂട്ടി.

ഭ്രഷ്ടനാക്കപ്പെട്ടവനാൽ പകർന്ന് തന്ന ആ പുതിയ വിദ്യ നാട്ടിലാകെ പരക്കുകയും കളി ആസ്വദിക്കുക എന്നത് പരിഷ്കൃതസമൂഹത്തിന്റെ അടയാളമായും ഭവിച്ചു.

ഭാഗം ഒമ്പത്


ഉൾച്ചുടുംവേർപ്പുമായ് നട്ടുച്ചനേരത്ത്
തിച്ചൂരില്‍, കാവുങ്ങലെത്തി ആശാന്‍.
മുറ്റത്തുപൈതങ്ങള്‍, പെങ്ങള്‍, മരുമകള്‍
തല്‍പ്പേരുകാരന്‍ യുവാവൊരുത്തന്‍.

അങ്ങനെ യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപ്പണിക്കർ തന്റെ ജന്മദേശം ആയ തിച്ചൂരിൽ എത്തി. തൃശൂർ ജില്ലയിലാണ് തിച്ചൂർ. ജന്മഗൃഹമായ കാവുങ്ങൽ തറവാടിന്റെ മുന്നിൽ വന്ന് നിന്ന ശങ്കരപ്പണിക്കർ കണ്ടത് പെങ്ങളേയും മക്കളും മരുമക്കളുമായി കുറെ പൈതങ്ങളെയും അതിൽ തന്റെ പേരുള്ള തന്റെ അനന്തരാവകാശിയേയും ആണ്.

കേട്ടുംകേള്‍പ്പിച്ചും വരുന്നയല്‍വീട്ടുകാര്‍,
നാട്ടുവഴികളിലാള്‍ത്തിരക്കായ്.
കണ്‍കളേവര്‍ക്കുമൊരാളില്‍, ഇതെന്തൊരു
സംഭവം; അമ്പരപ്പാര്‍ന്നഭാവം.

ഭ്രഷ്ടനായ ശങ്കരപ്പണിക്കർ നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തി, മാത്രമല്ല തന്റെ സ്വന്തം തറവാട്ടിൽ തന്നെ എത്തിയിരിക്കുന്നു എന്ന് കേട്ടും കണ്ടും അറിഞ്ഞ് പലരും വന്ന് ചേർന്നു. പലവിധവികാരങ്ങൾ ആയിരുന്നു വന്നവർക്കെല്ലാം.  

ചെറ്റിടയൊട്ടു പരിഭ്രമം ആശാനും;
ചിക്കെന്നുതന്മതിരിച്ചുകിട്ടി.
'പിണ്ഡം‍വെച്ചാലും പടിയടച്ചിട്ടാലും,
മണ്ണേ, നിന്നുണ്ണിമടങ്ങിയെത്തി.
എന്നിലുയിരുള്ളനാള്‍വരെ എങ്ങിനെ
അന്യതാഭാവം നമുക്കുതമ്മില്‍?

നാട്ടുകാരേയും വീട്ടുകാരേയും ഒന്നിച്ച് കണ്ട ശങ്കര പണിക്കർ ആദ്യം തെല്ലൊന്ന് പരിഭ്രമിച്ചു. ഭ്രഷ്ടനല്ലെ, ഇനിയും കൂട്ടത്തിൽ കൂട്ടാതെ വരുമോ എന്ന് ശങ്കിച്ചു. പക്ഷെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ ശങ്ക ഒഴിവാക്കി സ്വന്തം നില വീണ്ടെടുത്ത് ശങ്കര പണിക്കർ പറഞ്ഞു: “എന്റെ നാട്ടിൽ ഞാൻ തിരിച്ചെത്തിയിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ എന്നെ ഭ്രഷ്ടനാക്കിയാലും ജീവിക്കിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ പിണ്ഡം വെച്ച് പടിയടച്ചാലും ഞാൻ എന്റെ നാട്ടിലേക്ക് തന്നെ തിരിച്ച് വന്നിരിക്കുന്നു. എനിക്കും എന്റെ നാടിനും തമ്മിൽ എന്റെ ഉള്ളിൽ ജീവനുള്ളതുവരെ യാതൊരു അന്യതാഭാവവുമുണ്ടാകില്ല.“

തന്‍കളിത്തൊട്ടില്‍, കളരിപ്പുരക്കുള്ളില്‍
ശങ്കരന്‍ ചെന്നു കൈകൂപ്പിനിന്നു
ചാത്തുണ്ണിയമ്മാവന്‍ ചൊല്ലിയാടിച്ചതാം
നൃത്തങ്ങൾ, ആംഗ്യങ്ങള്‍,  ഉള്‍ക്കളത്തില്‍
താനെന്നു താനായതിങ്ങുതാന്‍ ഈ മണ്ണില്‍
താരിയില്‍, താളത്തില്‍, തായ്‍വഴിയില്‍.

ശങ്കര പണിക്കർ കാവുങ്ങൽ തറവാട്ടിലെ കളരിയിൽ ചെന്ന പരദൈവങ്ങളെ കണ്ട് കൈകൂപ്പി തൊഴുതു. അന്നേരം ഓർത്തു: ചാത്തുണ്ണി അമ്മാമൻ പണ്ട് എന്നെ ചൊല്ലിയാടിപഠിപ്പിച്ചതാണ് ഓരോ ആംഗ്യങ്ങളും നൃത്തങ്ങളും മറ്റെല്ലാം. താൻ താനായത് ഈ മണ്ണിൽ നിന്നുകൊണ്ടാണ്. ഈ കളരിയിലെ (വായ്)താരിയിലൂടേയും താളത്തിലൂടേയും ആണ് താൻ, തനിക്ക്താനായാത്. (ഇന്നത്തെ നിലയിലായത് എന്നർത്ഥം)

നാലയലാകിയ കുന്നുകള്‍ കൂടിയും
കാലില്‍ച്ചിലമ്പിട്ടു ചൊല്ലിയാട്ടം.
സിംഹാസനത്തിലമരും നൃപാലനായ്,
സംഹാരവീര നൃസിംഹമായി,
നീലാളകങ്ങളിളകവേ, ചേണെഴും
ലോലലളിതവിലാസമായി,
പച്ച, കരി, കത്തി, ചെന്താടി, വര്‍ഷത്തില്‍
ഒച്ച വിറച്ചു നിണമണിച്ചില്‍.
ഓരോ ഋതുവിലും വേഷങ്ങള്‍ വെവ്വേറെ
ഓരുന്നീമണ്ണും മലഞ്ചെരിവും.
മണ്ണും മലയും മരവും മനുഷ്യനും
ഒന്നാണിവിടെക്കഥകളിയില്‍.

കവി കഥകളി അരങ്ങും നടന്മാരും പ്രകൃതിയുമൊക്കെ ഒന്നാണ് ഈ കളരിയിൽ എന്ന് പറയുന്നു. കുന്നുകൾ ആണ് അരങ്ങിന്റെ ചുമരുകൾ ഉദ്ധിതവീര്യനായ രാജാവായും സംഹാരത്തിനായി അവതരിച്ച നരസിംഹമായും അഴകാർന്ന മുടി ഇളകിക്കളിക്കുന്ന മോഹിനിയായും മറ്റ് പച്ച, കരി കത്തി ചുവന്നതാടി തുടങ്ങിയ വേഷങ്ങളായും വല്ലപ്പോഴുമുണ്ടാകുന്ന ‘നിണം‘ ആയും ഈ പ്രകൃതി തന്നെ ഓരോ ഋതുവിലും വേഷങ്ങൾ മാറി മാറി കെട്ടുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ ഈ വേഷങ്ങളും കഥകളിയിലെ തന്നെ ഇത്തരം വേഷങ്ങളും എല്ലാം ഈ മണ്ണിൽ ഒന്നുതന്നെ. കളിരിപരമ്പരദൈവങ്ങളുടെ മുന്നിൽ നിന്ന് ശങ്കരപ്പണിക്കർ ഓർക്കുകയാണ്. നീലാളകങ്ങൾ=കറുത്ത തലമുടി

പ്രാര്‍ത്ഥന തീര്‍ന്നൊരു തത്വപ്രബോധന-
കര്‍ത്തവ്യനിഷ്ഠയിലെന്നപോലെ,
തന്‍വീട്ടുകാരേയും നാട്ടാരെയും നോക്കി
ഊന്നിയുറച്ചസ്വരത്തിലോതി:
"ഭീരുമചഞ്ഞില്ലിതേവരെ കാവുങ്ങല്‍
ആരും കളിയിലും വീരരായ്.
കൂടാണുയിരിന്നുടല്‍, കുടുംബത്തിനോ
ഈടാര്‍ന്ന താവളം വീടുതന്നെ.
വാഴ്‌വും കലയും വഴിപോലെ, മേലിലും
താഴാതെ വീഴ്ച്ചവരാതെ, നോക്കാം
നമ്മെത്തുണക്കുവാന്‍ നാം തന്നെ, നമ്മുടെ
തന്മാനത്തിന്മേല്‍ നലം വളര്‍ത്തി.
ചെങ്കോലും പൂണൂലുമൊന്നിച്ചിടം‍കോലായ്
എങ്കില്‍ ചങ്കൂറ്റം ശംഖൂതുവാനോ!
നേരിട്ടെതിരിടുന്നോരോടുപോരാടാന്‍
പോരാത്തവര്‍ക്കു പൊറുതിയില്ല.
അങ്കക്കളരിയില്‍ നിന്നവതാരമായ്
ഭംഗംവരാതെയീ കാവ്യരംഗം.
കോപ്പും ചമയവുമില്ലാതെ ഉച്ചയ്ക്കൊ-
രാട്ടക്കഥ അരങ്ങേറ്റമായി,

കളരിദൈവങ്ങളെ വന്ദിച്ച് വന്ന ശങ്കരപണിക്കർ അവിടെ കൂടിയ തന്റെ സ്വന്തം വീട്ടുകാരേയും നാട്ടുകാരേയും അഭിമുഖീകരിച്ച് പറഞ്ഞു: “കാവുങ്ങൽ തറവാട്ടിൽ ഉള്ളവർ ആരും തന്നെ ഭീരുക്കളായിട്ടില്ല. അത് ജീവിതത്തിലായാലും കഥകളിയിലായാലും. എല്ലാവരും വീരന്മാരായിരുന്നു. ശരീരം ജീവനു കൂടാണ് എങ്കിൽ കുടുംബത്തിനു താവളം വീട് തന്നെ ആണ്. നമുക്ക് തന്നെ മാത്രമേ നമ്മെ വലുതാക്കാനും ചെറുതാക്കാനും പറ്റൂ. നമുക്ക് നാം തന്നെ തുണയുള്ളൂ. അതിനാൽ ഇനി ഭാവിയിലും ജീവിതവും കലയും ഒരുമിച്ച് ഒന്ന് പോലെ നോക്കാം. പുരോഹിതവർഗ്ഗവും അധികാരിവർഗ്ഗവും നമുക്കെതിരെ ഒന്നിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും ചങ്കൂറ്റത്തോടെ നേരിട്ട് എന്നോട് പൊരുതാനുള്ള ശക്തി അവർക്കില്ല. അതിനാൽ അവർക്ക് ജയവുമില്ല. ഞാൻ പുതിയൊരു ആട്ടത്തിനു തുടക്കം കുറിക്കുകയാണ്.“ ചെങ്കോലും പൂണൂലുമൊന്നിച്ച് എന്ന് പറഞ്ഞത്, രാജവംശത്തേയും നമ്പൂതിരിസമുദായത്തിനേയും പറ്റി ആണ് പരമാരിശിക്കുന്നത്. ചെങ്കോൽ രാജവംശത്തേയും പൂണൂൽ പൗരോഹിത്യ (നമ്പൂതിരി) വംശത്തേയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവർ രണ്ടും ഒന്നിച്ച് ഇടംകോലായി ഭവിച്ചു എങ്കിലും എനിക്ക് എന്റെ ചങ്കൂറ്റമുണ്ട്, അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ശംഖൂതും എന്ന് സാരം. (ഇടംകോലായി ഭവിക്കുക=എതിരായി ഭവിക്കുക)

അങ്കം പിടിച്ചു ജയിച്ചു പണിക്കന്മാര്‍
അംഗവിക്ഷേപമായിന്നരങ്ങില്‍!
ചോടും കുരലും ചൊടിയോടെയിപ്പോഴും,
ചാഞ്ഞും ചെരിഞ്ഞുമൊടിഞ്ഞതില്ല.

കാവുങ്ങൽ പണിക്കന്മാർ ജീവിതത്തിൽ അങ്കം പിടിച്ച് ജയിച്ചവർ തന്നെ ആണ്. അങ്കം പിടിച്ച് അവരുടെ അടിവേരുകലങ്ങിയിട്ടില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല ഇപ്പോഴും ചൊടിയോടെ തന്നെ ഇരിക്കുന്നു.

നാലുമാറും ചക്കിലാടി, അറുപത്തി
നാലുകലയില്‍ രസം ചുരത്തി.
കൊക്കിലൊതുങ്ങാത്ത കോലം കലാകാരന്‍;
കൊത്തുന്ന കൊക്കിനേ കേടുപറ്റൂ.

അറുപത്തിനാലുകലകളിലും അവർ കേമന്മാരായി. അങ്കത്തിനു പോയവർക്കേ ജയപരാജയങ്ങൾ ഉള്ളൂ. ഭീരുക്കളായി അവരാരും അങ്കത്തിനു പോകാതെ വീട്ടിൽ ഇരുന്നിട്ടില്ല എന്നർത്ഥം. നാലുമാറും ചക്കിലാടി എന്ന് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് അറുപത്തിനാലുകലകളും മനസ്സിലാക്കി എന്നാവം.

നാലുമാറും ചക്കിലാടുന്നതിനെ പറ്റി മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം കൂടെ ഉണ്ട്:. ഭാഷാപിതാവെന്ന് കരുതുന്ന തുഞ്ചന്റെ ചക്കിൽ എന്തെല്ലാം ആടും എന്ന് പരിഹാസരൂപത്തിൽ തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛനോട് ചോദിക്കുകയും ചക്കിൽ നാലുമാറും (അതായത് നാലു വേദങ്ങളും ആറ് ശാസ്ത്രങ്ങളും) ആടുമെന്ന് ഉരുളയ്ക്ക് ഉപ്പേരി പോലെ മറുപടി പറഞ്ഞ എഴുത്തച്ഛൻ കഥ ഓർക്കാം നമുക്ക്. തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛൻ ചക്കാലനായർ എന്ന ജാതിയിൽ പെട്ടതായിരുന്നു എന്നും ചക്കിൽ എണ്ണ ആട്ടുന്നവരായിരുന്നു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

കലാകാരനായാൽ അവനെ ഒരു കൃത്യമായ ചതുരത്തിൽ കെട്ടിയിടാൻ പറ്റില്ല. അറുപത്തിനാലുകലകളിലും രസം ചുരത്തി അവൻ ശോഭിക്കും. കൊക്കിലൊതുക്കാൻ നോക്കരുത്. എന്നാൽ അവന്റെ കൊക്ക് കൊത്തുന്നതും ആണ്. അതിനാൽ കേടുപറ്റാൻ സാദ്ധ്യത ഉള്ളതും ആണ്.

ആശാനായാദിയിലാടിയതാരുവാന്‍?
ശ്രീശങ്കരന്‍, നടരാജമൂര്‍ത്തി.
ആദരവേകാതദ്ദേവനെ ആരവ-
ഹേളിച്ചു? ദക്ഷന്‍, അയാള്‍ക്കുശിക്ഷ?
തന്‍തലനഷ്ടം, പകരം ലഭിച്ചതോ
തന്തക്കോലാടിന്‍ കറും തലയും !
മറ്റൊരു ശങ്കരന്‍, വേദാന്തദേശികന്‍
ഭ്രഷ്ടായ്, വടക്കോട്ട് തീര്‍ത്ഥയാത്ര.
സര്‍വ്വജ്ഞപീഠം കയറി, തിരിച്ചെത്തി,
സര്‍വ്വരും തന്മുമ്പില്‍ മുട്ടുകുത്തി;
കാലടിക്കാരന്‍റെ ചേവടിച്ചേര്‍പ്പൊടി
മൌലിയില്‍പൂശി വിശുദ്ധരായി.
കാവുങ്ങല്‍ശങ്കരന്‍ ശങ്കരനാണെങ്കില്‍
കാലവും കൈലാസം കൈത്തലത്തില്‍.'

ഇവിടെ ശങ്കരപണിക്കർ തന്റെ പുതിയജീവിതത്തിനും വാദങ്ങൾക്കും ശക്തി കിട്ടാനായി പുരാണത്തേയും ചരിത്രത്തേയും കൂട്ട് പിടിക്കുന്നു. ശിവഭഗവാൻ എന്ന നടരാജമൂർത്തി ആണ് സർവ്വ കലകളുടേയും ആദ്യത്തെ ആശാൻ. ശിവനും ശങ്കരനും ഒന്ന് തന്നെ. എന്നിട്ട് ആ ശങ്കരനെ അവഹേളിച്ച ജാമാതാവ് ദക്ഷനു കിട്ടിയത് എന്താണ്? ദക്ഷന്റെ തലവെട്ടിമാറ്റി ആടിന്റെ തലവെച്ചുകൊടുത്തു വീരഭദ്രനും ഭദ്രകാളിയും ചേർന്ന്. ശങ്കരനോട് എതിർത്തതിന്റെ ഫലം. എന്നിട്ട് ആ ആട്ടിൻ തലവെച്ച് ദക്ഷൻ ശങ്കരനെ വന്ദിച്ചു.
മറ്റൊരു ശങ്കരൻ, കാലടിയിൽ ജനിച്ചു. ആ ശങ്കരനേയും ഭ്രഷ്ടനാക്കി. എന്നിട്ടോ അവനും ഭ്രഷ്ടനായി നാട് വിട്ട് സർവ്വജ്ഞപീഠം കയറി തിരിച്ചു വന്നു. അപ്പോ എല്ലാവരും അവന്റെ മുന്നിൽ മുട്ടുകുത്തി. (ഇത് ശങ്കരാചാര്യരുടെ കഥ ആണ്.)
അതിനാലൊക്കെ തന്നെ കാവുങ്ങൽ ശങ്കരനും, ശങ്കരൻ എന്നാണ് പേർ എങ്കിൽ ഈ കാലത്തിനോടുള്ള അങ്കത്തിൽ, കൈലാസം കൈത്തലത്തിൽ വന്നപോലെ, ഞാൻ ജയിക്കും.

പോര്‍വിളിപോലെ, പുകഴിന്‍ പുലരൊളി
പോലെ, നവശംഖനാദം പോലെ.
ആലയത്തൂമണിയോശപോല്‍, ആശാന്‍റെ
ചേലൊത്ത ശൈലികള്‍ കാതിൽ വീഴ്കെ,
ആഹ്ലാദവീചികള്‍, ആര്‍പ്പുംവിളികളും,
ചുറ്റും മലകളില്‍ മാറ്റൊലികള്‍ !

പുതിയ ശങ്കരന്റെ ഈ പോർവിളി, പുതിയൊരു യുഗത്തിന്റെ ശംഖനാദമായിരുന്നു. പുതിയൊരു ദിവസത്തിന്റെ പുലരൊളി ആയിരുന്നു. അമ്പലമണികളുടെ മാധുര്യമുള്ള ശബ്ദം പോലെ പുതിയ ശങ്കരന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് ചുറ്റും ഉള്ളവർ ആഹ്ലാദത്തോടേ ആർപ്പ് വിളിച്ചു. ശങ്കരനു ജയ് വിളിച്ചു. ആ ഒച്ചകൾ ചുറ്റുമുള്ള മലകളിൽ തട്ടി മാറ്റൊലിയായി.

ഭാഗം എട്ട്


കാവുങ്ങലാശാനെ ആട്ടിയകറ്റാനും,
ചാവാതെ പിണ്ഡംവച്ചൂട്ടുവാനും,
സ്മാര്‍ത്തന്മാര്‍ ചൊല്ലവേ, കൊച്ചിയരചനും
ഓച്ഛാനിച്ചാജ്ഞയനുസരിച്ചു.
സ്വന്തമാക്കീടാം കലയെ, ഏറാന്‍ മൂളി-
യന്ത്രമാക്കുന്നോര്‍ക്കു കാലദോഷം !
ലേശമധികാരം കൈവശം, അന്നേരം
മോശം വരുന്നു വിശേഷബുദ്ധി !

താത്രി യാത്രയായി. ആരോപണവിധേയരായ മറ്റ് പുരുഷന്മാരെ പോലെ കീചകൻ കെട്ടിയ കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപ്പണിക്കരും, സ്മാർത്തന്മാരുടെ ഉപദേശം കൈക്കൊണ്ട കൊച്ചിരാജാവിന്റെ, അറിയിപ്പനുസരിച്ച് സമൂഹത്തിൽ നിന്നും ഭ്രഷ്ടനാക്കപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തേയും പടിയടച്ച് പിണ്ഡം വെച്ച് പടിവാതിലടച്ചു കുറ്റിയിട്ടു. ഇവിടേയും സ്മാർത്തന്മാരുടെ ഉപദേശം അനുസരിച്ചതിനു കവി, കൊച്ചിരാജാവിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. അൽപ്പം അധികാരമേ ഉള്ളൂ കൈവശം, അപ്പോഴേക്കും വിശേഷബുദ്ധിതന്നെ ഇല്ലാതായി എന്നാണ് കവി പറയുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ്ഭരണമായിരുന്നു അന്ന് എന്നോർക്കുക. കലയെ വേണമെങ്കിൽ സ്വന്തമാക്കാം പക്ഷെ താൻ പറയുന്നത് അനുസരിക്കുന്ന ഒരു യന്ത്രമാക്കിയാൽ അത് അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവർക്ക് കാലദോഷം വരുത്തുകയേ ഉള്ളൂ. ഇവിടെ കല എന്നുദ്ദേശിക്കുന്നത് കാവുങ്ങലാശാനെ തന്നെ. കാവുങ്ങലാശാനെ ഭ്രഷ്ടനാക്കി നാടുകടത്താതെ കൊച്ചിരാജ്യത്ത് തന്നെ താമസിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ അത് നന്നായേനേ എന്നും രാജ്യഭ്രഷ്ടനാക്കിയത് രാജാവിന്റെ കാലദോഷമെന്നും കവി പറയുന്നു.

വഞ്ചിരാജ്യത്തുമീ വേഴ്ചകൾ‍; എങ്കിലും
വഞ്ചനയല്‍പ്പം ക്ഷയിച്ചപോലെ.

എന്നാൽ ഇത് കൊച്ചിരാജ്യത്തെ കാര്യം മാത്രമല്ല. തെക്ക് തിരുവിതാം‌കൂറിലും ഏറെക്കുറെ സമാനമാണ് കാര്യങ്ങൾ ഒക്കെ. എന്നാലും തെക്ക് തിരുവിതാംകൂറിൽ കള്ളവും കപടവും അൽപ്പം ക്ഷയിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്ന് കവി പറയുന്നു. (ഓർക്കുക, മലബാറിൽ നിന്നും വെട്ടെത്ത് നാട്ടിൽ നിന്നും കൊച്ചിയിൽ നിന്നുമൊക്കെ ആളുകളോടിപ്പോവുന്നത് തെക്ക് തിരുവിതാംകൂറിലേക്കാണ്. അന്ന് കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരും ഉണ്ണായി വാര്യരുമൊക്കെ ആയിരുന്നു. ഇന്ന് കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപ്പണിക്കർ എന്ന കലാകാരനും.

ശങ്കരന്‍ യാത്ര പുറപ്പെട്ടു തെക്കോട്ട്
തന്‍കലാവൈഭവം കൈമുതലായ്,
കീചകകീര്‍ത്തി അതിര്‍ത്തി കടന്നെത്തി
കീഴ്വാനില്‍ വെള്ളി തെളിഞ്ഞ പോലെ.
കൊച്ചിയില്‍ കൊള്ളാത്തോന്‍, കൊട്ടാരയോഗത്തില്‍
പച്ചയായ്, കത്തിയായ്, പാര്‍ത്ഥിവനായ്,
ആടിയരങ്ങിൽ‍; സദസ്സാകെ ആഹ്ലാദം;
'ആഹാ, മഹാകേമം! ആദരാർഹം !'
കണ്ടവര്‍ കണ്ടവര്‍ കൊണ്ടാടി; തമ്പിമാര്‍
തമ്പുരാന്‍ തൻ തിരുമുമ്പിലെത്തി.
ഉണ്ടായൊരത്ഭുതംകൂറി, മഹാക്ഷേത്ര-
സന്നിധാനത്തില്‍ ജനസഹസ്രം.
'വേണം നമുക്കുടന്‍ കാണണമീവേഷം'
വേണാട്ടരചനുമിമ്പമേറി.

കാവുങ്ങൽ ആശാൻ തിരുവനന്തപുരത്ത് എത്തി. (അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതകഥ മുന്നേ എഴുതിയത് ഓർക്കുക) വെള്ളി മേഘം പോലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കീർത്തി അപ്പോഴേക്കും തിരുവിതാംകൂറിലും അത് വഴി വേണാട്ടരചന്റെ അടുത്തും എത്തിയിരുന്നു. അദ്ദേഹം കൊച്ചിയിൽ നിന്നും ഭ്രഷ്ടനാക്കപ്പെട്ടവനാണ്. എന്നാലും തിരുവിതാംകൂർ കൊട്ടാരം കളിയോഗത്തിൽ അദ്ദേഹം പച്ചവേഷത്തിലും കത്തിവേഷത്തിലും ഒക്കെ ആടി ആസ്വാദകരുടെ മനസ്സിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചു.   കാവുങ്ങൽ ആശാന്റെ നടനവൈഭവം തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിന്റെ ചെവിട്ടിലുമെത്തി. എന്നാൽ തനിക്കും ഒന്ന് കാണണം കാവുങ്ങലാശാന്റെ വേഷപ്പകർച്ച എന്ന് വേണാട്ടരചൻ അരുളിച്ചെയ്തു.

ഉമ്പര്‍കോന്‍ നാട്ടിലെ രംഭയെ, രാക്ഷസ-
ത്തമ്പുരാന്‍ തന്നിലണച്ചു പുല്‍കി,
രഞ്ജിതകാമം രമിക്കവേ, രോമാഞ്ച-
സഞ്ചിതമക്കാഴ്ച്ച തൃക്കണ്‍പാര്‍ക്കേ.
കല്‍പിച്ചരുളിപോൽ പൊന്നു തിരുമേനി:
'അസ്സലായ് ഭോഗശൃംഗാരശൈലി !
ചെയ്യാത്ത ലീല നാം ചെയ്തെന്ന തോന്നലില്‍
മെയ്യും മനസ്സും കുളിരണിഞ്ഞു.
ഈ മനോധര്‍മ്മ രാജാവിനെ മാനിക്കാന്‍
നാം മുതിരായ്കില്‍ നമുക്കു നഷ്ടം.'

ഇവിടേയും രംഭാപ്രവേശം എന്ന കഥ തന്നെ ആടിയതായി കവി സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രംഭാപ്രവേശത്തിലെ രാവണനായിട്ടാണ് കാവുങ്ങൽ ആശാൻ അഭിനയിച്ചത്. അഭിനയം എന്നാൽ കപടമാണെന്ന് ഭാരതീയരസസിദ്ധാന്തം. കപടമായത് വാസ്തവമെന്ന് തോന്നിക്കണം. കാവുങ്ങൽ ആശാൻ തന്റെ നടനവൈഭവം കൊണ്ട് തിരിവിതാംകൂർ രാജാവിനു കൂടെ മനസ്സിൽ കുളിരണിയിച്ചു. മാത്രമല്ല അദ്ദേഹത്തിനെ മാനിക്കണം, എന്തെങ്കിലും പാരിതോഷികം കൊടുക്കണം എന്ന് തന്നെ രാജാവ് തീരുമാനിച്ച് കാവുങ്ങലാശാനെ വിളിച്ചു. കാവുങ്ങൽ ശങ്കര പണിക്കർ രസരാജനായ ശൃംഗാരം അഭിനയിക്കാൻ അതികേമനായിരുന്നു. ഈ കാവ്യത്തിൽ മുന്നേയും അത് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നോനീ നടനം കണ്ടപ്പോൾ വ്രതവും നോൽമ്പുമൊക്കെ പോയി എന്ന് മുന്നേ പറഞ്ഞത് ഓർക്കുക.

"താണുതൊഴുതുണര്‍ത്തുന്നേന്‍, തിരുവുള്ള-
ത്താരില്‍ തരക്കേടു തോന്നരുതേ!
എന്നിടം കയ്യിലണിഞ്ഞിടാം ഞാന്‍ വീര-
ശൃംഘല, ഭ്രഷ്ടായ നാള്‍ മുതല്‍ക്കേ
കൊച്ചിഭൂപാലന്‍റെ പൊല്‍ച്ചാര്‍ത്തലങ്കാരം
കാത്തുവലം കൈ കരുതി വെച്ചു"

കാവുങ്ങൽ ആശാൻ എന്ന അഭിമാനിയായ കഥകളി നടൻ വഞ്ചിരാജാവിനെ താണുതൊഴുതുകൊണ്ട് മറ്റൊരു കാര്യം ആണ് അപ്പോൾ പറഞ്ഞത്. അത് എന്താണെങ്കിൽ,: “തിരുവുള്ളക്കേട് തോന്നരുത്. ഞാൻ കൊച്ചിരാജ്യത്തിൽ നിന്നും ഭ്രഷ്ടനായവനാണ്. അന്ന് ഭ്രഷ്ടാക്കിയപ്പോൾ തന്നെ ഞാൻ ഒരു കാര്യം മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു; ഭ്രഷ്ടാക്കിയ രാജാവിൽ നിന്ന് തന്നെ വീരശൃംഘല വാങ്ങുമെന്നും ആ വീരശൃംഘല തന്റെ വലതുകയ്യിൽ തന്നെ കെട്ടുമെന്നും. അതിനാൽ വഞ്ചീശ്വരൻ തരുന്ന വീരശൃംഘല ഞാനെന്റെ ഇടതുകയ്യിലേ ധരിക്കുകയുള്ളൂ. വലതു കൈ കാലിയാക്കി തന്നെ കിടക്കും.“
വീരശൃംഘല കിട്ടിയാൽ അത് വലതുകയ്യിൽ അണിയണമെന്ന് പാരമ്പര്യം. കാവുങ്ങൽ ആശാന്റെ മനസ്സിലിരിപ്പ് അപ്പോഴേ മറ്റുള്ളവർ അറിയുന്നുള്ളൂ. അല്പം അഹങ്കാരമല്ലേ അത് എന്ന് കൂടെ ചിലർ പറഞ്ഞു. (ഭ്രഷ്ടനാക്കിയ രാജാവിൽ നിന്നല്ല എങ്കിലും മറ്റൊരു കൊച്ചിരാജാവിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം സമ്മാനം വാങ്ങി എന്നത് ചരിത്രം. രാമവർമ്മ രാജാവ് കാവുങ്ങൽ ആശാൻ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോഴേക്കും നാട് നീങ്ങിയിരുന്നു.

ശ്രീമൂലമൊന്നുമുരിയാടിയില്ലെ,ന്നാല്‍
ആ മുഖം മ്ലാനമായൊട്ടുനേരം.
കാലില്‍ വീണോരെക്കടാക്ഷിച്ചു നമ്മുടെ
കാരണവന്മാർ‍, ദയാപരന്മാർ‍,
പോറ്റിപ്പുലര്‍ത്തുന്നിതിന്നുമേ ഭീരുക്കള്‍
പെറ്റു പെരുക്കിയ പിള്ളമാരെ!
ശങ്കരനെന്തൊരഭിമാനി, നാമവ-
നെന്തു ചെയ്താലും നമുക്കു ലാഭം.
കഷ്ടം, അറിഞ്ഞില്ല കൊച്ചിരാജാവും തന്‍
നഷ്ടം, ഈ ഭ്രഷ്ടനതിവിശിഷ്ടന്‍!
മാണിക്യക്കല്ലൊരു മണ്‍കട്ടയായ് കണ്ടു,
മാനസവിഭ്രാന്തിയാലോ മന്നന്‍!
തെറ്റായാതെന്നു തീരുനീട്ടയച്ചാലോ,
തെറ്റിദ്ധരിച്ചേക്കാം മാടഭൂപന്‍.

കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപ്പണിക്കരുടെ ഇപ്രകരമുള്ള അപ്രതീക്ഷിതമായ മറുപടി കേട്ട്, തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് അൽപ്പനേരം മിണ്ടാതെ ഇരുന്നു. താൻ നൽകുന്ന വീരശൃംഘല ഇടത് കയ്യിലെ ധരിക്കൂ എന്നത് തന്നെ അപമാനിക്കുന്നതിനു തുല്യമായി രാജാവിനു ആദ്യം തോന്നിയിരിക്കാം. എന്നാൽ രാജാവ് പെട്ടെന്ന് തന്നെ സ്ഥായീഭാവം വീണ്ടെടുത്തു. അദ്ദേഹം ആലോചിച്ചു: “താനും തന്റെ കാരണവന്മാരുമൊക്കെ ആശ്രിതവത്സലന്മാരാണ്. ഇനിയുമങ്ങനെ ആയിരിക്കും. കണ്ടില്ലെ (എട്ടുവീട്ടിൽ)പിള്ളമാരെ ഇപ്പോഴും പോറ്റി പുലർത്തുന്നു. ഈ ശങ്കരൻ കണ്ടോ എന്തൊരു അഭിമാനി ! അതിവിശിഷ്ടമായ നടനവൈഭവവും! അവനുവേണ്ടി നാം എന്ത് ചെയ്താലും അതിൽ നമുക്ക് ഗുണമേ ഉണ്ടാകൂ. ആ കൊച്ചിരാജാവ് ഈ മാണിക്യക്കല്ലിനെ (ശങ്കര പണിക്കരെ) ഒരു മൺകട്ടയായി കണ്ടു എന്ന് തോന്നുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ രാജ്യത്ത് നിന്ന് ഭ്രഷ്ടാക്കില്ലല്ലൊ. താൻ കൊച്ചിരാജാവിനു ഇത് പറഞ്ഞ് ഒരു കത്തയച്ചാൽ ചെലപ്പോൾ അത് തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടേയ്ക്കാം. എന്തായാലും പണിക്കർക്ക് അർഹപ്പെട്ട സമ്മാനം നൽകുകതന്നെ.”

'കൈവന്ന ഭാഗ്യം കളഞ്ഞു കൈനീട്ടുന്നോ
കായ്യാലമോളിലെ തേങ്ങ കിട്ടാന്‍!'
ഈച്ചരപ്പിള്ള വിചാരിപ്പുകാരുടെ
ചോദ്യം: പ്രത്യുത്തരമൊത്തമട്ടിൽ‍:
'നേട്ടത്തേക്കാള്‍ വിലപ്പെട്ടതുകാവുങ്ങല്‍
വീട്ടുകാര്‍ക്കാത്മാഭിമാനമെന്നും.'

കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപ്പണിക്കരുടെ ഈ മറുപടി കേട്ട് കൂടെ നിന്നിരുന്നവർ പലരും അദ്ദേഹത്തെ ഉപദേശിച്ചു. ഇപ്പോൾ തരാമെന്ന് പറഞ്ഞ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന്റെ പാരിതോഷികം വാങ്ങി വലത് കയ്യിൽ തന്നെ ധരിക്കാതെ, ഇനിയും കിട്ടാത്ത,  കിട്ടുമോ എന്ന് ഉറപ്പ് കൂടെ ഇല്ലാത്ത കൊച്ചി രാജാവിന്റെ പാരിതോഷികം കാത്ത് വലതു കൈ ഒഴിച്ചിടുന്നത് കയ്യിലെ തേങ്ങ കളഞ്ഞ്, കയ്യാലമോളിലെ തേങ്ങയ്ക്ക് വേണ്ടി കൊതിയ്ക്കുന്ന പോലെ ആണ് എന്ന് ഒപ്പമുള്ള ഈച്ചരപ്പിള്ള വിചാരിപ്പുകർ. അതുകേട്ട പണിക്കർ ഒരു സംശവും കൂടാതെ മറുപടി പറഞ്ഞു: “ഞങ്ങൾ കാവുങ്ങൽ വീട്ടുകാർ ആത്മാഭിമാനികളാണ്. അത് കളഞ്ഞ് ഒന്നും തന്നെ നേടില്ല“.

അന്നാണനന്തപുരിയില്‍ കഥകളി
ചിന്മയാനന്ദം പകര്‍ന്നകാലം.
ചൊല്ലിയാടുന്നുഹിതം‍പോലെ അക്കലാ-
വല്ലഭന്മാര്‍ രണ്ടുപേരുമൊപ്പം;
കീചകവേഷത്തില്‍ കുഞ്ഞന്‍ പണിക്കരും
ബാഹുകവേഷം ബഹിഷ്കൃതനും
രണ്ടുപണിക്കന്മാരന്യോന്യമഭ്യാസം
കണ്ടും കാണിച്ചും കൈമാറി പാഠം.

അങ്ങനെ അനന്തപുരിവാസം കാവുങ്ങൽ ആശാന്റെ കഥകളി കാലമായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് കൊട്ടാരം കളിയോഗം വക ധാരാളം അരങ്ങുകൾ കാവുങ്ങൽ ആശാനു ലഭിച്ചിരുന്നു. കൂട്ടത്തിൽ കുഞ്ഞൻ പണിക്കരും ഉണ്ടായിരുന്നു. ബഹിഷ്കൃതനായ ശങ്കരപ്പണിക്കരും പ്രസ്തുത കുഞ്ഞൻ പണിക്കരും കൂടെ ധാരാളം കൂട്ടുവേഷങ്ങൾ കെട്ടി അന്യോന്യം അഭ്യാസംവൈഭവങ്ങൾ കൈമാറുകയും പഠിക്കുകയും ചെയ്തു.
(കൊട്ടാരം കളിയോഗക്കാലത്ത് മാത്തൂർ കുഞ്ഞുപിള്ള പണിക്കർ എന്ന മഹാനടനായിരുന്നു കാവുങ്ങൽ ആശാന്റെ അഭ്യൂദയാകാംഷി. മാത്തൂരിനു കാവുങ്ങൽ ആശാനെ വലിയ ആദരവും പ്രിയവും ആയിരുന്നു. ഈ ബന്ധം കാവുങ്ങൽ ആശാനു വളരെ ഗുണം ചെയ്തു എന്ന് ചരിത്രം)

കൊമ്പത്തിരുന്നു കുണുങ്ങുന്നപക്ഷിക്കും
നൊമ്പരം; താവളം തന്‍റേതല്ല.
ഊണുമുണ്ടുത്സവമുണ്ട്, വഞ്ചീശന്‍റെ
ഊനം‍പെടാത്ത വാത്സല്യവായ്പ്പും.
എന്നാലുമുള്ളില്‍ പിടയുന്നു വേദന,
താങ്ങുവാനാവാത്ത ധര്‍മ്മ ദുഃഖം :
കുന്നിന്‍ ചെരിവില്‍ മഴവില്ലുചാര്‍ത്തിയ
കന്നിമയില്‍പിട പോയതെങ്ങോ?
നിത്യനിഷ്കാസിതജീവിതം; ഇത്തര-
മസ്തിത്വത്തിന്നോ കലാവിലാസം ?

കാവുങ്ങൽ ആശാനു തിരുവിതാംകൂർ വാസം എന്തുകൊണ്ടും സുഖമുള്ളതായിരുന്നു. ഊണിനും വസ്ത്രത്തിനും ഉറക്കത്തിനുമൊന്നും ഒരു കുറവുമില്ല. കളി അരങ്ങുകൾ ധാരാളം. എന്നിരുന്നാലും ആശാനു മനസ്സിനു സുഖം എന്നതുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ നാട് തന്റെ അല്ല എന്നൊരു തോന്നൽ. തന്റെ സ്വന്തം നാട്ടിൽ സ്വന്തം കളിയോഗത്തിനോടൊപ്പം പോയി അരങ്ങ് കീഴടക്കണം എന്ന് അതിയായ മോഹം ആശാനു മനസ്സിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആത്മാഭിമാനികൾ അങ്ങനെ ആണല്ലൊ. സ്വരാജ്യത്തിൽ നിന്നും നിഷ്കാസിതൻ ആയവൻ അവന്റെ അസ്തിത്വം എന്താണ്? അവനെന്ത് കല? അവനെന്ത് കലാവിലാസം? എന്നൊക്കെ ആയിരുന്നു ആശാന്റെ ചിന്തകൾ. കൂട്ടത്തിൽ, പണ്ട് കുന്നിൻ ചെരിവിൽ മഴവില്ല് പോലെ വന്ന് ഭംഗി പടർത്തിയ മയിൽപേട എവിടെ പോയിരിക്കും ഇന്ന് എന്ന് ആകുലതയും ഉണ്ട്. കവി സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ആശാനു താത്രിയോട് പ്രണയം ആയിരുന്നു എന്ന് തന്നെ.

കാവുങ്ങല്‍ വീട്ടുകാർ‍, ആട്ടക്കഥയിലെ
നായകർ‍, എത്ര തലമുറകള്‍?
ഉണ്ണീരി, രാവുണ്ണി, ചാത്തുണ്ണി, ഈവണ്ണം
എണ്ണം പറഞ്ഞവരൊന്നുരണ്ടോ ?

പാട്ടിനുപാട്ടുകാർ‍, ചിട്ടയ്ക്കുചുട്ടിക്കാർ‍,
മദ്ദളവാദ്യക്കാർ‍, ചേങ്ങലക്കാർ‍.
ഓരോതലമുറയെത്തുന്നു പോവുന്നു
ഓളംകണക്കെത്തുടര്‍ത്തുനിവായ്

കാവുങ്ങൽ കളരിയും കളിയോഗവും കൊച്ചി മലബാർ രാജ്യങ്ങളിൽ വളരെ പേരും പ്രശസ്തിയും ആർജ്ജിച്ചതാണ്. അങ്ങനെ പ്രശസ്തരായ ഉണ്ണീരെ പണിക്കർ, രാവുണ്ണി പണിക്കർ, ചാത്തുണ്ണി പണിക്കർ എന്നീ മുൻ ഗാമികളുടെ തുടർച്ച ആവേണ്ടതാണ് കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപ്പണിക്കരും. കളിയോഗമായതിനാൽ പാട്ടിനും ചുട്ടിയ്ക്കും മേളത്തിനുമൊക്കെ ആളുകൾ വേണം. എല്ലാം കാവുങ്ങൽ തറവാട്ടിൽ നിന്നുള്ളവർ തന്നെ ആയിരുന്നു. തലമുറകളായി പേരെടുത്ത കാവുങ്ങൽ കളിയോഗം!

ഭ്രഷ്ടനായ് വീടുവിട്ടന്നു ഞാന്‍ കുന്നിന്മേല്‍
എത്തി, തിരിഞ്ഞൊന്നുനോക്കി നില്‍ക്കേ,
അന്തി, പടുതിരിപോലെ പടിഞ്ഞാറു
കാന്തിമയങ്ങി മറിഞ്ഞു വീഴ്കെ,
കൂടുപൂകീടും കുതുകമായ് പക്ഷികള്‍
കൂകിയുയര്‍ന്നു പറന്നു പോകെ,
കേള്‍ക്കായ് ഉച്ചത്തില്‍ കൂക്കൊന്നുവീട്ടില്‍ നി-
ന്നുള്‍ക്കുളിരാര്‍ന്നുരചെയ്തിതപ്പോൾ‍:
'കാവുങ്ങല്‍ വീണ്ടും പിറന്നിതാ ശങ്കരന്‍,
കാലത്തിനുണ്ടതിന്‍ കാവ്യനീതി !'

കാവുങ്ങൽ ആശാന്റെ ഓർമ്മകൾ തീരുന്നില്ല. അന്ന് തന്നെ ഭ്രഷ്ടനാക്കി താൻ നാട് വിടുമ്പൊൾ സന്ധ്യാസമയം ആയിരുന്നു. പക്ഷികൾ ചേക്കേറാൻ തുടങ്ങുന്നു. ആ സമയമാണ് കുന്നിൻ മുകളിൽ നിൽക്കുന്ന താൻ ഉച്ചത്തിൽ ഉള്ള ഒരു കൂക്ക് കേൾക്കുന്നത്. “കാവുങ്ങൽ തറവാട്ടിൽ മറ്റൊരു ഉണ്ണി പിറന്നിരിക്കുന്നു, ശങ്കരൻ എന്ന് തന്നെ പേർ” എന്ന അറിയിപ്പ് കൂക്കിനു പിന്നാലേ കേട്ടു. കാലത്തിന്റെ കാവ്യനീതി!

ആരോടുമല്ലാതൊരാത്മഗതം, അതി-
ന്നാലാപം വീട്ടിലണഞ്ഞ പോലെ,
ശങ്കരനെന്ന പേരിട്ടുവളര്‍ത്തീടു-
ന്നെന്‍ കുടുംബക്കാരപ്പിഞ്ചുമോനെ.

തന്റെ വീട്ടിൽ പിറക്കാൻ പോകുന്ന ഉണ്ണിയ്ക്ക് ശങ്കരൻ എന്ന് തന്നെ പേരിട്ട് വളർത്തണം എന്ന് പണിക്കർക്കും ഉണ്ടായിരുന്നു മോഹം.

കച്ചകെട്ടാനുമുഴിയാനും പ്രായമായ്
കൊച്ചിന്‌; പെണ്ണുങ്ങള്‍പെറ്റു വീണ്ടും.
അങ്ങെങ്ങോജീവിച്ചാലമ്മാമനാവില്ല,
അമ്മപെങ്ങന്മാരൊടൊത്തു വേണം.
കണ്ണിമുറിഞ്ഞാല്‍ കഴിവുമഴിയുന്നു
ഉണ്ണികള്‍ക്കുന്നം പിഴച്ചിടുന്നു.

തറവാട്ടിൽ വീണ്ടും പെണ്ണുങ്ങൾ പ്രസവിച്ചു. ഉണ്ണികൾ ഉണ്ടായി. അവരെല്ലാം കഥകളി അഭ്യസനത്തിനു പ്രായമായപ്പോൾ കച്ചകെട്ടി അഭ്യാസം തുടങ്ങി. പക്ഷെ താനോ? താൻ വേണമായിരുന്നു തറവാട്ടിലെ ഉണ്ണികളെ അഭ്യസിപ്പിക്കാൻ. ബഹിഷ്കൃതനായ താൻ ഇവിടെ ഇരുന്നാൽ അങ്ങ് സ്വന്തം തറവാട്ടിലെ ഉണ്ണികൾക്ക് ജീവിതലക്ഷ്യം തെറ്റും. പാരമ്പര്യത്തിന്റെ കണ്ണി താനായി മുറിക്കരുത്.

ശാസ്താവുതങ്ങള്‍ക്കുദൈവതം, ക്ഷേത്രത്തിന്‍
മുറ്റം കളരി, കളിയരങ്ങും.
കന്നിക്കളിക്കാരനായി ഞാനത്തിരു-
സന്നിധാനത്തിൽ‍; വെറുംചെറുക്കന്‍

കാവുങ്ങൽ തറവാട്ടിന്റെ കുടുംബപരദേവത ശാസ്താവാണ്. താൻ ചെറുപ്പമായിരുന്നപ്പോൾ തന്റെ കഥകളി അരങ്ങേറ്റത്തെ കുറിച്ച് കാവുങ്ങൽ ആശാൻ ഓർക്കുന്നു. ശാസ്താവിന്റെ തിരുസന്നിധിയിൽ ആയിരുന്നു അരങ്ങേറ്റം.

ഭീമനായാടീബകവധത്തിൽ‍, വേഷം
കേമമായത്രേ, ഗുരുപ്രസാദം.
സ്വാമീശരണം, ശരണമെന്നയ്യപ്പ
സ്വാമീപൊറുത്താലും, തെറ്റുസര്‍വ്വം.
അജ്ഞാതവാസം കഴിഞ്ഞൊരുഭീമനായ്
അത്തിരുമുമ്പില്‍ ഞാനാടുമല്ലൊ !

ബകവധം ആട്ടക്കഥയിലെ ഭീമനായിട്ടായിരുന്നു അന്ന് അരങ്ങേറ്റത്തിനു വേഷം കെട്ടിയത്. ആദ്യമായി വേഷം കെട്ടി അരങ്ങത്ത് വരുകയാണ്. അന്ന് ആ ഭീമന്റെ വേഷം കെട്ടി അഭിനയിച്ചത് അതികേമമായി എന്ന് മറ്റ് വിദ്വാന്മാർ എല്ലാവരും പ്രശംസിച്ചു. എല്ലാം ഗുരുകടാക്ഷം! ഇനി അജ്ഞാതവാസക്കാലം കഴിഞ്ഞ് ചെല്ലുന്ന മറ്റൊരു ഭീമനായി തനിക്ക് പരദൈവങ്ങൾക്ക് തിരുമുന്നിൽ ആടണം.
(അദ്ദേഹത്തിനു തിരിച്ച് നാട്ടിലെത്തണമെന്നും നാട്ടിൽ തന്നെ ജീവിക്കണമെന്നും വലിയ അഭിലാഷമായിരുന്നു. കാലക്കാലെ ആ മോഹത്തിന്റെ ബലംവർദ്ധിച്ചു വരുകയും ചെയ്തു.)

അയ്യപ്പസ്വാമിയ്ക്കു നേദിച്ചനെയ്യപ്പം
കയ്യിൽ‍, കവിളില്‍ തിളക്കമൊപ്പം,
അമ്മവന്നെന്നെത്തഴുകി, അഴകാര്‍ന്ന
കണ്ണില്‍നിന്നുപ്പോളൊഴുകി കണ്ണീർ‍.
'മോനേ' ഉരചെയ്‍വാനായില്ല മറ്റൊന്നും;
മോദത്തിനുമുണ്ടാം ഗദ്ഗദങ്ങൾ‍.
തന്നെമറന്നെന്നെ മാത്രമോര്‍മ്മിച്ച,മ്മ
നിന്നോരാനില്‍പ്പിന്നും കണ്ണിനുള്ളില്‍!

അന്ന് അരങ്ങേറ്റം കഴിഞ്ഞ് എല്ലാവരും ഗംഭീരമായി എന്ന് അനുമോദിച്ചപ്പോൾ അമ്മ സന്തോഷാശ്രുക്കളോടെ അയ്യപ്പസ്വാമിക്ക് നിവേദിച്ച അപ്പവുമായി വന്ന്, തന്നെ ‘മോനെ‘ എന്ന് വികാരഭരിതയായി വിളിച്ചതും ഒന്നും മറക്കില്ല! അമ്മ അതാണല്ലൊ. തന്നെ മറന്ന്, മക്കളെ മാത്രം ഓർമ്മിക്കുന്ന അമ്മ.

അമ്മാവനപ്പടിഊറ്റം, മുഖം മുറ്റി
ഉന്മേഷം, ധന്യരില്‍ദ്ധന്യഭാവം.
ചൊല്ലിയാടുമ്പോഴുതല്‍പ്പം പിഴച്ചാകില്‍
തല്ലുംകിഴുക്കും ശകാരവാക്കും
കണ്മിഴിസാധകം തെറ്റിയാല്‍ താക്കീത്;
'കണ്ണില്ലാത്തോനെ, നീ പോ പുറത്ത് !'
ചെന്നിയിലാഞ്ഞവിരല്‍പ്പാട്, കണ്ണിലോ
മിന്നൽ‍; മനസ്സില്‍പ്പതിഞ്ഞ തേങ്ങല്‍
കന്നിപ്പിഴയ്ക്കും കൊടുംശിക്ഷ, കാരുണ്യ-
മെണ്ണാതെ കാലൂന്നിമെയ്യുഴിച്ചില്‍
എല്ലുമിറച്ചിയും വേറായപോൽ‍, പിന്നെ
എല്ലാം മറന്നൊരുന്മാദശക്തി,
സ്നായുക്കളില്‍ സ്നേഹധാരാപകര്‍ന്നല്ലീ
ആയുഷ്കാലകല കൈക്കലാക്കി!

അമ്മാവൻ ഗൗരവക്കാരനായിരുന്നു. കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപ്പണിക്കരുടെ ഗുരു അമ്മാവൻ തന്നെ ആയിരുന്നു. അരങ്ങേറ്റം കഴിഞ്ഞ് എത്തിയപ്പോൾ ആ ഗൗരവഭാവമൊക്കെ മാറി, താൻ അഭ്യസിപ്പിച്ചത് വെറുതെ ആയില്ല എന്ന ധന്യഭാവം അമ്മാവനു വന്നു. അമ്മാമന്റെ ശിക്ഷണം അതി കഠിനം തന്നെ ആയിരുന്നു. (അന്ന് പൊതുവെ ശിക്ഷണം എന്നാൽ ശിക്ഷ എന്നായിരുന്നു എന്ന് ഓർക്കുക. കഥകളിയിൽ പ്രത്യേകിച്ചും) ചൊല്ലിയാടുന്നത് അൽപ്പം പിഴച്ചാൽ മതി തലക്ക് മുട്ടികൊണ്ട് കിഴുക്കും ശകാരവും. കണ്ണ് സാധകം ചെയ്യുന്നതിൽ തെറ്റ് വരുത്തിയാൽ ‘കണ്ണില്ലാത്തോനെ, പോ പുറത്ത്‘ എന്ന് ക്ലാസ്സിൽ നിന്നുതന്നെ പുറത്താക്കും. ആദ്യമായി തെറ്റിയതായാലും കിട്ടും കടുത്ത ശിക്ഷ. ശിക്ഷണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ കാരുണ്യം എന്നത് ഒട്ടുമില്യായിരുന്നു. ശരീരം ഉഴിയുന്ന കാലത്ത് എണ്ണ ഒഴിച്ച് കിടന്നാൽ തന്റെ ശരീരം അമ്മാമൻ കാലുകൊണ്ട് ശക്തിയായി ചവുട്ടി ഉഴിയും. അപ്പോ എല്ലും ഇറച്ചിയും വേറെ വേറെ ആകും. എല്ലാം സഹിച്ച് അങ്ങനെ പഠിച്ചതാണ് ഈ കല.

ജന്മസാഫല്യം ലഭിച്ചെന്നപോലവേ
അമ്മാവന്‍ വാരിപ്പുണര്‍ന്നിതെന്നെ
മന്ദമെന്‍ മൂര്‍ദ്ധാവില്‍ കൈവച്ചനുഗ്രഹം,
തന്നപ്പോള്‍ കണ്ണുനീര്‍ നാലുകണ്ണില്‍
ഇന്നുഞാനമ്മാവന്‍ അന്യദേശത്തിരു-
ന്നെണ്ണിപ്പെറുക്കുന്നിതോര്‍മ്മ മാത്രം !
സ്വാമീശരണം, ശരണമെന്നയ്യപ്പ-
സ്വാമീ പൊറുത്താലും തെറ്റുസര്‍വ്വം.

അന്ന് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം കഴിഞ്ഞ് വന്നപ്പോൾ അമ്മാമൻ എല്ലാം മറന്നു. വാത്സല്യപൂർവം തന്നെ താലോലിച്ചു. സന്തോഷാശ്രുക്കളോടെ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് മൂർദ്ധാവിങ്കൽ കൈവെച്ച് അനുഗ്രഹിച്ചു! തന്റേയും കണ്ണ് നിറഞ്ഞു.
അങ്ങനെ എല്ലാം ആയ ഞാൻ ഇന്ന് എവിടെ ? അന്യദേശത്തിൽ ഒരു ബഹിഷ്കൃതനായി കഴിയുന്നു. അയ്യപ്പ സ്വാമീ! ശരണം അയ്യപ്പാ! കാക്കണേ! തെറ്റുകൾ സർവ്വം പൊറുക്കണേ! നിസ്സഹായതാവസ്ഥയിലാണല്ലൊ ദൈവത്തെ ഓർക്കുക.

പോകേണ്ട, പോകേണ്ട പൊക്കണക്കേടാകും
പോരുമോ, പോരും സാരോപദേശം ?
ഭ്രഷ്ടനായ് കെട്ടിക്കളിച്ചിങ്ങു ജീവിത-
ശിഷ്ടവും നഷ്ടമായ്തീര്‍ത്തുകൂടാ,

തന്റെ രാജ്യത്തേയ്ക്ക് മടങ്ങാൻ തുനിഞ്ഞ കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപ്പണിക്കരെ ഒപ്പമുള്ളവർ തടഞ്ഞു. ഭ്രഷ്ടനാണെടോ താൻ, എന്ന് ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. മാത്രമല്ല തിരുവിതാംകൂറിൽ കഴിയാനുള്ള വകുപ്പ് ഒക്കെ കിട്ടുന്നുമുണ്ട്. അതിനാൽ നാട്ടിൽ പോകണ്ടാ, അവിടെ തന്നെ നിന്നാൽ മതി എന്ന സാരോപദേശമൊന്നും നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അതിയായി കൊതിയ്ക്കുന്ന കാവുങ്ങൽ ആശാൻ ചെവിക്കൊണ്ടില്ല. ഇവിടെ ഇങ്ങനെ ഈ അന്യദേശത്ത് ഭ്രഷ്ടനായി തന്നെ ശിഷ്ടജീവിതം കഴിച്ചുകൂടാ എന്ന ദൃഢനിശ്ചയത്തോടേ കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപ്പണിക്കർ തിരിച്ച് നാട് പിടിക്കാൻ ഒരുങ്ങി.

കാലത്തുകയ്‌മെയ്യുഴിഞ്ഞു കുളികഴി-
ഞ്ഞോരോകാല്‍വെപ്പും കലയിലൂട്ടി,
നെറ്റിയില്‍ ചന്ദനപ്പൊട്ടും, ഇരുചെവി-
ക്കുറ്റിയിൽതൃത്താവും, അമ്പലത്തില്‍
സാഷ്ടാംഗം വീണു പണിഞ്ഞു പണിക്കർ‍, 'എന്‍-
പത്മനാഭസ്വാമീ, പാഹി, പാഹി'
വാത്സല്യപൂർവ്വമഭയമരുളിയ
വഞ്ചീശ്വരനെ വണങ്ങി വാഴ്ത്തി
വന്നവഴിയേ വടക്കോട്ട്, കയ്യിലെ
ഭാണ്ഡത്തില്‍ തൻമുടിച്ചാര്‍ത്തുമായി,
നാടുവാഴിന്നുകിരീടക്കാർ‍, ശങ്കര-
നാടിവാഴുമ്പോള്‍ കിരീടമുണ്ട്.
രണ്ടുകിരീടം കിടമത്സരങ്ങളിൽ‍;
രണ്ടിലൊന്നിന്നേ വിജയമുള്ളൂ !

അങ്ങനെ ഒരുദിവസം കാവുങ്ങൽ ശങ്കരപ്പണിക്കർ രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ് അമ്പലത്തിൽ പോയി ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമിയുടെ പാദങ്ങളിൽ വീണുവണങ്ങി തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിനെ മുഖം കാണിച്ചു. ഇതുവരെ ചെയ്ത് തന്നതിനെല്ലാം നന്ദി പറഞ്ഞ് തന്റെ ഭാണ്ഡത്തിൽ താൻ കളിയരങ്ങിൽ ധരിക്കുന്ന കിരീടവുമായി ഒരു അജ്ഞാതവാസം കഴിഞ്ഞെന്ന പോലെ സ്വന്തം നാട്ടിലേക്ക്, സ്വന്തം നാട്ടുകാരുടേയും വീട്ടുകാരുടേയും അടുക്കലേക്ക് മടങ്ങി. കിരീടവും ചെങ്കോലുമുള്ളവർ നാട് ഭരിക്കും, പക്ഷെ ഈ ശങ്കരനു അരങ്ങ് ഭരിക്കുമ്പോൾ കിരീടം ഉണ്ട്. നിർബന്ധവുമാണല്ലൊ. ഈ നാടുവാഴുന്ന കിരീടവും അരങ്ങ് വാഴുന്ന കിരീടവും തമ്മിൽ ആണു മത്സരം. മത്സരത്തിൽ രണ്ടിൽ ഒന്നിനേ വിജയിക്കാൻ പറ്റൂ.

ഇവിടെ നാട് വാഴുന്നവരേയും അവരുടെ കിരീടത്തിനേയും പറ്റി പറയുന്നത് ഒരു പ്രത്യേക രാജ്യത്തേയോ രാജാവിനേയോ ഉദ്ദേശിച്ചായിരിക്കില്ല. കാവുങ്ങൽ ആശാൻ അതുവരെ ഉള്ള ഒരു വ്യവസ്ഥയോടാണ് മത്സരിക്കുന്നത്. അതിനു കൂട്ട് ആശാന്റെ കിരീടം മാത്രം (കിരീടം എന്ന് വെച്ചാൽ കലാവൈഭവം). ഒന്നുകിൽ ആ വ്യവസ്ഥ ജയിക്കും അല്ലെങ്കിൽ ആശാൻ ജയിച്ച് നിലവിലുള്ള വ്യവസ്ഥയെ മാറ്റി മറിക്കും.